Cijnsregisters Heel – integrale transcriptie 1701 – 1712 & 1722-1728

Tijdens mijn bezoek aan het archief in Luik in 1981  heb ik fotokopieën laten
maken van het in dat archief bewaarde Cijnsegister van Heel.
(Bisschoppelijk Archief Luik, Cathedrale Grande Compterie nr 703 – Neeritter/Heel)
Het Cijnsregister van Neeritter dat in dezelfde banden zit, heb ik niet gekopieerd.

Ik heb het volledige cijnsregister van Heel 1701-1712 en 1722-1728 getranscribeerd.
Het deel 1713-1721 ontbreekt merkwaardig genoeg. Soms lijkt het er op
dat het nooit bestaan heeft om dat er in het laatste deel nooit naar
verwezen wordt.

Het cijnsregister bevat veel namen en landvermeldingen. Achterin de transcriptie heb ik nog een publicatie overgenomen over het hoe en wat van een cijnsregister.

De originelen heb ik zo goed mogelijk getranscribeerd. Niettemin zijn fouten niet uitgesloten en ik verzoek u dan ook alle correcties, aanvullingen, verbeteringen enz aan mij door te geven.

 

CIJNSREGISTER HEEL (L)

1701-1712 en 1722-1728

TRANSCRIPTIE DOOR WIM DE GOEDE 17 september 2014

info@wimdegoede.nl

De originelen in de vorm van fotokopieen heb ik zo goed mogelijk getranscribeerd.

Niettemin zijn fouten niet uitgesloten en ik verzoek u dan ook
alle correcties, aanvullingen, verbeteringen enz aan mij door te geven.
Het is mijn bedoeling tzt een herziene versie uit te geven incl de scans van de fotokopieen.

In de tussentijd ben ik evt bereid om tegen geringe vergoeding
bij aanvraag scans te maken en te versturen voor bepaalde onderdelen.

CIJNSREGISTER HEEL EN NEERITTER 1701-1712: 
(Archives de L’ETAT LIEGE, 
Bisschoppelijk Archief Luik, Cathédrale Saint-Lambert, Grande Compterie nr 703 – Heel)
Voorin het cijnsregister van Neeritter (door mij niet gekopieerd)

 

INDELING CIJNSREGISTER HEEL 1701-1712:

  • FOLIO 1 T/M 33: REGISTRATIE VAN DE INNING VAN DE CIJNSEN OVER DE JAREN 1701-1712
    De meeste percelen zijn al vanaf 1701 in pacht gegeven, enkele percelen pas in 1710 en een flink aantal in 1711
  • FOLIO 30/32: PERCELEN DIE VOOR 1701 UIT DE GEMEIJNE HEIJDE ZIJN GENOMEN OM TE WORDEN VERKOCHT.
    NIET gevonden in gichten Heel. De percelen bleven wel cijnsplichtig.
  • FOLIO 33/34: PERCELEN DIE IN 1707 UIT DE GEMEIJNE HEIJDE ZIJN GENOMEN OM TE WORDEN VERKOCHT.
    Zie ook gichten Heel 3 FEBR 1707 De percelen bleven wel cijnsplichtig.
    Daartussendoor ook enkele oudere cijnsplichtige percelen
  • FOLIO 35 t/m 37: KOERMEIEN TOT HEEL
  • FOLIO 38/39: PERCELEN DIE IN 1710 UIT DE GEMEIJNE HEIJDE ZIJN GENOMEN OM TE WORDEN VERKOCHT.
    Zie ook gichten Heel 9 oktober 1710 De percelen bleven wel cijnsplichtig.
    FOLIO 40: ONTBREEKT MAAR MOETEN WEL BESTAAN HEBBEN. ER WORDT NL NAAR VERWEZEN IN DEEL 2.
    Zie bij folio 40
  • INDEX : DEZE BEVAT ALLEEN DE ACTUELE CIJNSPLICHTIGEN DIE IN FOLIO 1 T/M 34 ZIJN OPGENOMEN

 

 

 

Voorin:

Censen in Heel dese woerden gebeurt ’s woensdaeghs naer drij Coeninghen”

 

Voorin een lijstje met muntwaarden

1 aldegroedt = 2 stuijver

1 brabants = ½ stuijver (Brabants wordt aangegeven met BB)

1 denier = ¼ stuiver

1 flems = ¾ stuijver

1 moerken = 1/7 stuijver

1 schilngs = 3 stuijver

1 penninck = ¼ stuijver

2 groot = 1 stuijver

Folio (pagina)Jaar dat cijns betaald isMeest recente cijnsplichtige staat vooraan (deze is ook in de index opgenomen) daarachter in chronologische volgorde de eerdere cijnsplichtigen?  1

Nota fol 20 de alde schutten

Aerdt grausen eerfgenaemen met haer Jan van Helmont en Thijs halfman van gosen van lande in de oe geleghen het welke heft toe behordt tilmans glaesmekers in twe stucken dat een en den Goser (?) (hoser??)(hofer?) (Bosser??)weghs geleghen ter andere siden de gemeijnte dat ander stuck wesende omtrent een boender grondt geleghen op die ander side des weghs Regnoten Joncker herjaens en drijveneers erve

IX Brabants  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Jo. Roebrichts ende horioen zal: hoeff aen die kirck geleghen1 denier      21711.12

Jan van den Eertweegh 3 deel

dirck Jaenijssen en nelijs toenijssen Jochen Crijns huijs vrou en pieter steven voor haer steven van die kircken sine metgelinghen daervoer catarijna stevens van twe moerghen landts gregten erven gehoerende in den nieuwen hoeff int heijlerveldt en ter ander siden die broderschaeppen erf

In marge: Fransoo (?) du Saer betaelt van diesen boven post de 4 paert

X Brabants 1 moerke  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Joncker willem van horioen zal van sinen thienden Camp hetwelck nu bomgaerdt is bij den huijs aen den Sloet graet (?) geleghen met ter andere sijden die moelenstraetXVIII grot 31 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Jonker Robrijcht van horioen van noch drij boender landts aen den bergh bosch gelegen
Regten den henghel waer aff den voers bergh ofte daelbosch regnoet isII denier  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Jacobus peters

Steven pieters alert sweren voer pieter stevens den Jonghen voer hem steven aen die kirck tot hoeren (haeren?) ende sine medtgelinghen dat voer was gerdt van den Heijden van ontrent een haelf boender landts regts thijsen smedts uijtschitende op Joncker Robrijcht van horiaen (Horion) zal: erve

1 grot 41711.12

Nu nelijs nelijssen

Leij gellen Lee van Loesen op gelen (geleen?) voer was aerdt neeskens voer hem was den jonghe Jan strevels en sine metgelinghe van twe moerghen landts geleghen int heyler veldt aen de drij wijen op aerten Schrors zali landt uijtschitende

4 Brabants  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Andris van den Ertwech en Consorten

Christiaan van Ruremonde gerijt caters thijs Raemakers en Jan van fught tot Ruremont pieter boeien lisken Smets en Sil Schrijnemakers voer haer was Jan Strevels van goedt dat placht toe te wesen grijtien vrencken geleghen aen die heylerstraedt twe moergen erts Reyn in gen veule (???) Ter andere siden Jan Calen erfgenamen goedt

 

3 groten 51711.12

Blomen Boender

Henrij frenskeijn en minheer baron horijon voer gerijt jansen Dirck jansen marten van aken zal. Huijsvrou beatricke ende Gerijt Cuijpers voer haer thijs vaeskens kinder van een stuck landts int aeckerveldt (???) regt ter eenre pollaerdt landt ter andere sieden landt …staende (?) in de …… (???)

1 denier  1711.12Sibert Adams Claes s.erer (Sweren?) van eijck pieter kevers voer hem was pieter boeien daervoer Jacob Sier van sijn huijs geleghen neven Jan Cuijpers en ter andere sieden gerijt voegels huijs1 denier 6

Ten haelfen te bosmuelen

gerijt en Jan Crijns voer haer was merij Crijns van huijs en hoef buijten valderen van Heel geleghen regt Jan Stewels (?) te eenre ende toenis brandts weersiden huijseren ter andere siden

II Brabants
1 moerken  1711.12

Peter gerlinckx Jan daeniels en gelijs Louen (Loven)

….. Geerlincx en Reijnier pieters gerit henkens en trijnke puts thijs pulen. Voer hem was Jaecob Sien (?) van hoefreijsinghe die oock toebehoerende sinen in den deel gaerdt met eenen siden neven den Closter (Cloeter?)

 

III grodtenZie ook pag 147 Lee van Loesen (staet folio 4 Lee gelen) daer voer was aerdt vaeskens en sine medtgelinghen dat bevorens was Jan Strevels en hendrijck ..uken van ,ijnken campVII Brabants  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nu mathijs verstralen

pieter schaecken Jan bu.dels (?) willem hermens Erfg. Voer was peter strevels daer te bevoeren Jaenken mesmekers van een huijs geleghen neven die mael…. ter andere sien Jan Cuijpers huisinghe dat gecomem is van mevijs nijskens

1 blanck Brabants 81711.12

Teunis geuskens Steven aerdts dat voer was thonijs tenijs (tevijs? Teuijs?))

Voer hem Jan Cuijpers van Lin van een huijs dat toebehoerd haedde mevis (menijs?) nijs regt. Willem hermens ter andere ende aerdt nijs huijs ter andere sieden

1 blanck  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Giliam

Jaecop wilms Tenijs (Teuijs?, Tevijs?)

Sweren Jan Coolen van eijck voer hem was maerten Stockx daer bevoerens aerdt nijs van sien huijs geheijten des kaemerlickes huijs neven Jan Cuijpers huijs dat gecoemen is van meuijs (mevijs?) nijssens

 

1 blanck 91711.12Gert Coersten Thijs Ramaekers en den Smedt dat te voerens was gerit raemaekers en sine metgelinghen voer hem was hendrijck Jaerken (Jaecken?) Cloet int heijler velt geleghen regt de erve der Custerien van Heel toestendigh ter andere side Thonijs tevijs (tenijs? Tenuijs?) Erve1 grote  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nu Baron de horion

Chrijstiaan van vucht Jan van vucht willem Janijssen en meer andere voer hendrijck Claessens van Strevelscamp geleghen op de heijlerstraet Regten Claesken camp en Regten Reijnier aen den put ter twe sien met een hoefde uijtschitende op de heerstraat

II Brabants 101 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nu den heer pastoer

Gerijt henckens en mercken Cremers en tijs Raemekers Jan dunsters (?) dat te voerens was tijs Raemekers voers hem was Joes goessens voers hem was Joes goessens ende Jan dunsters (?) en gerijt Raemekers van huijs en hoef reijnende aen goesen strevels erfg:= Erf dat nu Jan dunsters toe behoert ter andere siden Jaeck henckens Erve achter de kirck tussen maerten stevens ende pieter pollaerdt Erfgn Erve noch een bemptien in de O geleghen

 

VI Brabants

1711.12

mattijs van de sanden bet van diesen post de 3 paerten en merken #

Hendrijck Crijns en Jan Smets Jaecop van herckenbosch en peeter van neer dat te bevorens was Thijs Rademakers ende sine methgelinghe van drij hoefreijsinghe  11# Creemers 2 paertenHoefrijsinghe geleghen tussen den pachthoef en goerdt maeghers ter andere sidenIIIII groten  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Gerijt Jansen zaliger Batmeijster

Geerdt Leijens Thijsken Janissen goerdt maegers voer hem was aerdt schroers daer voer noch eenen genaemp aerdt schroers van sien huijs Regnoten heijn Scherijs en giertjen nijes huijs ofte hoef Reijsinghe en is gecoemen van grijetien teuwen (teeuwen?)

III Brabants  1711.12

willem voegels

Sibert adams gerijt schreurs met oock enken scherijs voor haer Lee van kessenich daer te voeren was goetten hennissen van haeren huijs in de kircker straet

1 grote 121711.12

Jan Cnoeps Jaspar voegels

Dirck Scherijs en Consoerten

Thijs Raemakers voer hem was gerit Raemekers daer voer was pieter germans (hermans? Er staat duidelijk germans) boede tot heel van sien huijs en hoef geleghen langs die gemeijn straet metter andere sieden Encken Schevijs (Scheuijs?) zal: Erfg: huijs

1 gten  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Nu willem voegels en willem peters ieder 5 stuijvers folio 11 en folio 12 sieb adams
Allert Sweren Sweer van nije nu sieb adams voer hem was steven aen die kirck te horren dat voer hem was Catarina Siewers (Stewers?) van huijs en hoeff aen den kirckhoeff geleghen
regnoten tijs Raemekers4 groten 13

Nu Baeron de hoerion

JanVoegels alias engelen Lee gelen s.ers (spers?) oft van gelosen voer was mercken strevels en voer haer was Jan Strevels van een vrecht landts aen den dick in de poller oo geleghen regten Leonardt Voeghels Erve aen twe Siden uijtschietende op den wegh

1 denier  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12De broderschaep van onser Lieve Vrouwe ende Sint StevenI brabants 141 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nunc Jans of pilemans

Sieb adams voer pieter wolters lenaert voeghels

item jan stevens doeghter erfg. Mevijs nijssens kinder daer te bevoerens was giel nissens en maerten stevens van een boender landts in de heeler oo geleghen regnoten Joncker Roebrijcht horjaen (horion) erf

II brabantsEx nunc is een Latijnseterm gebruikt in derechtspraak, en betekent zoveel als “vanuit het heden” (zoals de situatie nu is). 1711.12De kirck van heel van een stuck landts regten den Clueter daer te bevorens huijs en hoef op staendt regten Jan strevels saligher ende mercken strevels erveVI Brabants 151711.12

Willem peters

Hendrijck Crijns en Joep sweren voer alerdt Sweren Swer van eijl voer hem was simon in den haeghmuelen voer hem Lenaerdt van boschmuelen van lande in de Ro.. geleghen regenoet aerdt vossens

1 groten  AO 1711.12Dirck geerlinckx willem nelissen an rochissen ofte Lensen voer haer Lee loesen voer was aerdt voeskens van huijs en hoeff genaempt willekens acker also het genoempt staet opt censboeck des Huijs van hoerne legt buijten t heelder valderen regten thijs graekens zal: erfg. Uijtschietende op t broeck en de gemeijne straedt1 groten 161 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Mr Caerolus Reijnerus Smets
Scholtis tot maeseijck en Consorten voer Joncker van deursdael van den neerhoeff te weten van pollaerdts goedt dat Jan hillen was in den selvijghen hoeff geleghen

 

 

XIII groten

1 vlems

1711.12Guerdt Caelen en Andres van den Ertwegh en Consoerten gerijt hemkens en gerijt Jansen voer nelijs tuenijssen en hencken Coerstiens Reijneer gerijt Erfg: voer gerijt Sien van sinen huse geleghen teghen de Linne regten de veldtstraet ter andere siden Lenaert maegers en te bevoren geertien nijsXIII groten

Linne = Linden

Zie ook pag 27

171711.12Den heer paestoor Thuenijs Reijnieer Lem gerijs voer hem Lem van boesmuelen en lem geijs soen daer van sinen hoeff Reijsinghe achter die kirck geleghen en jaecop henckens hoefreijsinghe uijtschijtttende op dat broeck en de venne1 groten 18–   19Novalia CensenQererijn van donne zal van twe boender landts het een geleghen int heijlerveldt dat ander in het Oe   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Claes Raemaeckers

Hendrick hoens en Claes Raemkers Jan Clerx van neer Claes Raemekers tijs van bracht voer hem was tijs onder den bergh doeghter welcken tijs is gewest Lensen onder den bergh soon van huijs en hoeff uijt de gemeijnde gegraven buijten dat valderen van heel regten aerdt Timmermans en tijs wevers

1 denier 201 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Wordt gewonnen door hendrijck vermuelen

De alde schutten tilman glaesmekers voer hem was Jan telen van Roggel van een boender gemeijnten dat Rutten Cuervers was geleghen aen des pastoers erve en soo uijt schijtende op den dael bosch schoetten hoeff

II Brabants  1711.12Joest bijelmekers Jan gelen marten van hoern dat voer was Jan baltijs daer voer aerdt den timmerman van 50 Roeden gemeijnten daer hij opgetimmert heft geleghen buijten heijler valderen tussen beijde de heer straedtI Brabants 21Novalia Census Anno XV:LXIUijt gegraven bij de schotten van heel seggende haer vergond te sien   1711.12De schutten van heel Jaecop van ghen eijghen van den schutten hoeff omtrent een boender groedt min of meer aen de heijde tussen heel en houthem geleeghen Regnoten den gemeijnen wegh van beckden naer grathem en den boesch gehoerende den huijs van heel van dese Erve siende schutten proprietarisII Brabants  1711.12Den pastoer Jan van vucht voer maerten vencken dat voer was Thijs    Meskens van omtrent een boender t welck hij van de schutten hadde voergenomen (overgenomen?) regten ter eendre An Rochgissen en den wegh gaende van heel naer Kaetert en die heijde ter andere siedenII Brabants  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nu Reijnier gelen den soen van Leij gelen zalig.r

Erken beckers gerijt henckens Thijs tilmans voer hem hencken wollewevers van een haelf boender landts in de heijden geleghen daer men van heel naar houtem gaet

II Brabants 22–   23–   24–   25Capunen in heelEngel gerlinckx en gerijt Janijssen zalig.r=   1711.12Geraerdt Janissen Thijs Janijssen gerdt maegers van sinen huijs gecoemen van aerdt Schroers voer hem grietien tessen ter eenre pieter van neer en leonardt maegers ter andere sijdenI Caepuijn  1711.12Jaecop donne Tonijs reijnen Lem gijs oft sine Erfg: van sien huijs en hoeff voer was Jaecop gelis Regnoten gerit Cuijpers ter eendre ende hencken Corstiens huijs uijtschitende op de kirckestraetII Caepuijn 261 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Sibert adams gerijt scherijs als helder van een huijs dat te voeren was toebehoerende geurten hennissen Regnoten die kirckestraet ter eendre ende Swer van Eijl huijs ter andere sidenI Caepuijn   Enke scheris betaelt eenen halven Caepuen van haeren huijs dat voer dirck menten was nu pieter wolters te weten met sieb adams ieder eenen halven CaepuenI Caepuijn 271711.12

Peter den Raemaeckers guert Corsten Andres van den Ertwegh nelijs Tenijssen en hendrijck coerstiens Reyneer gerijts Erfgenaemen van haeren huijs voers: gecomen van gerijt sien en plaeght toe te behoeren pollaert Regnoten die veldtstraet tegenover de linde

hierna Cors rijlart Ertwegh

voers:
Guerdt Caelen

Guerdt Corstiens
peter Raemaeckers ieder 1 Capuijn

 

IIII Caepuijn

Zie ook pag 16

 

1711.12Matthijs van de sande en mercke Cremers hendrijck Crijns Jan halsens van hun huijs dat voer was thijs ramekers Regtens ter eendre den pachthoeff en pieter tru.en (truien?) huijs ter andere sidenI Caepuijn  1711.12Lee gelen van Loesen alias gelen van huijs en hoef gecoemen van aerdt vaeskens voer hem was  28 Was Jan Strevels en was heer andrijssen gewest aent valderen geheijten Soeckmans goedt en Jan gelenII Caepuijn  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Joncker willem van horion

van den huijse van heel

wort betalt tot Luijck opt grot Cantoir
elk 3 jaar 20 gulden wijngeldt en
jaers 2,20 gulden

Den pacht hoef tot heel

een malder haeveren Ruremondtse maet ende een malder Roegh ruremondtse maete regten de straet wegh gaende naer panheel ter andere sieden den herenwegh uijtschitende op de veldtstraet ende met den anderen hoeft

II Caepuijn 29

ende met den anderen hoeft die straet gaende naer nuijenhoeft naer die heijden ofte bijenbergh

Dat huijs aen die linde met pieter pastoers huijs oock omtrent die linde geleghen gelden hier binnen ….

5 paer 30Volgen guederen die uijtter gemeijnden genoemen sien tot heel met octroie der hoeghwerd. Grondtheeren mits te geven van elleck boender jaerlickx twe Caepuijn (Kapoen = een gecastreerde haan) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Nu Jan Jansen

De Staedt helders doeghter Judigh Raemakers pieter tuenissen van een half boender uijtschitende op den eijkelenCamp

1 Capuijn   De wedue Tijs voegels betalt van dese twe posten onder en boven de helft en gied Corsten   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Thenijs reijnen en hendrijck Corstiens Lenaert magers van een half boender neven het voerschreven Erve1 Caepuijn  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Trijncke gosens
Jan abrahams van heijthuisen goesen janijssen tijs janijssen van een haelf boender naest voerschr: lenaert maegers1 Caepuijn 311 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Peter voegels op de pannen hoeff (Beegden?)

geraert Janssen en nelis van as Tijs janissen ael maegers Van een haelf boender achter volghens het ..oes ? (waarschijnlijk voerschreven)

1 Caepuijn  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Peter Ramaeckers
Hendrik Coerstiens Smedt _ Tijs Janijssen oock van een haelf boender naest het voersch. geleghen1 Caepuijn  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12

Sijb adams zaliger

Peter wolters voer was Swer van Eijl (Eijk?) van een boender neven erfs geleghen in de heijde regten : den wegh gaende van bieckden (Beegden) naer graethem en ter eender siden heijken Campken Toebehoerende de kirck van heel
Sieb adams betaelt

2 Caepuijn 321711.12Peter Rodrigos Hester Sweer van eijl daervoer guerdt Caelen van een half boender gemeijnde geleghen inder heijden regten den wegh gaende van grathem naer beckden en ter andere siden den wegh gaende van heel naar baxen1 CaepuijnVan eijl = van eijk? Of van eijlc? 1711.12

Tijs henckens

Hendrijck hoeijmekers Jaecop puts Reijneer aen de put van een vrecht laents aen t nieuwe (??) broeck geleghen met eijner sijden Ter andere siden neven Sweer van dat gronendael

1 Caepuijn

Sweer = assuerius??

Onduidelijkis of er staat “laents”of “baents”

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Minheer willem van horiaen peter pastoers van omtrent een Vrecht laents geleghen aen t hellerbrock1 CaepuijnOnduidelijkis of er staat “laents”of “baents”33 Volgen noch andere Er… uijt de gemeijnte genoemen anno 1707 daer Sr anderheijden ablisia mit octroeij van de Edele grondt heeren mits te betaelen van ieder boenderIII stuversZie ook gichten 3 febr 1707 8 9 10.11.12Guert Janijssen van een vrecht uijt de gemeijne Straet lopende van heel naer de heijde regn: ter eendre Jendtien (??) huevelmans ter andere sieden de gemeijne heijdeIII deniers  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10.11.12Hendrijck leters van een half boender uijt de gemeijne heijde Regn ter eendre de gemeijne heijde ter andere de oude Schutten hoeffVI deniers  8 9 10.11.12Hendrijck Clerx van een half boender uijt de gemeijne heijde Regn: ter eenre de erfg: Jacop Joesten ter andere sieden den herts wech uijtschitende met een hoeft opden wech lopende van Bieckden naer graethemVI deniers 34Nota bene
de heer Baeron de horion heft dit voor sijn territoer gereclamert

Guert beckers op Bosmuelen hoeff

Anno 1707 gerijt vuegelers van een half Boender uijt de gemeijne heijde van alle de naebueren aen gerijt verkocht Regn: ter eendre den houtemer velden ter andere sieden Rontsom dat houtemer veldt

VI deniers  8 9 10.11.12Alof Emons voor Sr Jan van den ertwech van eenen morgen uijt de gemeijne heide Regn: ter eendre henrij frenskeijn ter andere sijden den heer van meer ter derder sieden de peldeIIII deniersDe pelde wordt op folio 12 van deel 1722-1728 de pilt of de pelt(?) genoemd  Claes Raemaeckers van omtrent een half Boender uijt de gemeijne heijde Regn: ter eendre den willen Camp ende voerders de heijde RontsomVI deniers   Aen mathijs van de sande is van de edele heeren directeurs vergunt omtrent drij Roeden landt int nuij huijs begrepen ende met een Smael hoecxken van sine van de sande sine moeshoeff en weijde ter andere sijden den papecamp gerampt jarlickxI Caepuijn 35Koermeien tot Heel i

Koermeien tot Heel van den welcken gerijt Thijs goet dat Jan hillen verantwoerden moet geleghen in den hoeft in den neerhoef gildt eenen kuer van den welcken Joncker Rutten ophelder was

 

Voor verklaring Koermeien of keurmeden zie LTVGD-Baexem-15

Een hoefstaedt geleghen aen den boemgaert van huijs aghter die kirck toebehoerende oft was toe guert gijskens tegen over geel gelen hoeftat neven Claes van den Sande ter andere siden dirck tevijs (teuijs? Tenijs? Teewijs? Tewissen) ?) het welcke goedt van te voerens was oft siende belaest met een haelf maelder Roegge en totter voers: hoeftaet gehoeren noch twe moerghen landts in die Roet geleghen

  36 In die Roet geleghen aen die ander siede van Rombouts landt en neven tevijssen (Tewissen) landt ter andere siden het welcke oock medt onderpant is aen den voerst: keur en een haelf malder Roeggen Joest gielen heft desen keur betaelt en t selve goet opgehalden t selvijghe landt geldt en keur Lem giesen heft nu dese hoeff reijsinghe en t landt    Reijn Jansen Jan van trecht Een vrecht landts geleghen aen dicken thenis huijsinghe geldt eenen keur Peter Strevels (Strewels?) is hier af helder woerden een hoeff staet placht toe  37

Placht toe te behoeren arijt gelen regten Thijssen goesens zal: boemgaert ter eendre en Jaecop henckens hoefreijsinghe ter andere sijden uijtschijtende op het brock metten andere hoefde op de ..uner gildt eenen keur Jan duijsters is hier af helder woerden Anno XVC XCVIII

desen keur heb ick Jan duijsters zal: huisvrou quijtgeslaeghen hier van is helder woerden tijs gerijt Cremers soen in martio 1643

38Volgen guederen uijt de gemeijnde genomen door Sr. Vn derheijden ablisia met octrij van de eerw. Grondtheren uijt te geven van ider boender dri stijvers Ao 1710

Minheer Baeron van hoerion van omtrent vier honder 75 Roeden nuij heijden achter hendrijck leters ende rontsom de gemeijne heijde geleghen omtrent den wech comende van heel naer de helder peel….. XIIII deniers

Item den selven van een half Boender gelegen neffens den wech loepende van heel naer grathem uijtschitende op de nuij heijde van guert Jansen ende Judith Raemaeckers Camp ……….. VI deniers

381711Peter voegels van omtrent twe stuckens nuij (nieuwe) heijde ter een half Boender ter ander 140 roeden nu een stuck gelegen aent .eijn (veijn ?) Regn: ter eendre Jacop Willems ter andere de gemeijne wech uijtschietende op de voorst. Heijde toebehoerende de heer van meer10 denier

Schepenbank Heel 9 okt 1710 Verkoop akte.

Het betreft 340 roeden groot gelegen aan de Gevenne

 

39 40 41 42 43

Deze folio’s ontbreken maar moeten wel hebben bestaan want in het deel 1722-1728 wordt er wel naar verwezen.

 

Vermoedelijk percelen die in 1711-1712 en daarna uit de gemeijne heijde zijn genomen.

Zeker in elk geval de 25 roeden die aan Hermen Goijen is toegewezen. Wellicht het perceel dat in een gicht 28 maart 1715 door de kathedrale kerk van Luik om niet is gecedeerd aan hermen Goijen

 

VERWIJZINGEN NAAR FOLIO 39 t/m 43 IN DEEL 1722-1728:

folio 5

folio 6

folio 7

folio 9

folio 23

folio 24

NAAMINDEX: DEZE BEVAT ALLEEN DE ACTUELE CIJNSPLICHTIGEN DIE IN FOLIO 1 T/M 34 ZIJN OPGENOMEN
Hieronder heb ik de naamindex overgenomen uit het cijnsregister. De tweede kolom geeft de bladzijde aan uit het register. Van dit register heb ik de kopieën.
Let op: Alleen de actuele cijnsplichtigen komen in de index voor.
Men staat in DE INDEX op VOORNAAM GESORTEERD.

 

 

A
aerdt grausen Folio 1
Andres Van den Ertwegh Folio 16.27
Alde Schutten Folio 20
Alof Emons Folio 34
B
Blome Boender Folio 5
Claes Sweren van Eijl Folio 5
Claes Raemaeckers Folio 19
Crijn van doenre Folio 19
C
Crijstiaen van Ruremonde Folio 4
Chrijstiaen van Vijcht Folio 9
Car. Reijn. Smets Scoltus tot Maeseijck Folio 16
D
dirck Janijssen Folio 2 frans du Saer
dirck schers Folio 12
dirck gerlinckx Folio 15
Den pacht hoef tot heel Folio 28
Dat huijs aen de Linde Folio 29
E
Eerken beckers Folio 22
G
Gerdt Coersten Folio 9
Gerijt henckens Folio 10
Gerdt leiens Folio 11
Geraerdt Janissen Folio 25.31
Guerdt Coersten Folio 27
Geurdt Caelen Folio 16.27
H
Herij frenskeijn Folio 5
Haelsen op boesmuelen Folio 6
Hendrijck Crijns Folio 10.15.27
Hendrijck Hoens Folio 19
Hendrijck Coerstens Folio 31
Hendrijck hoeijmeckers Folio 32
J
Jonker Robrijchts van horion Folio 1.2.3
Jaecop willems Folio 8 26
Jan Voegels Folio 13
Joest bijlmekers Folio 20
Jacop donne Folio 25
Jan Joesten Folio 26
Jan strevels Folio 27
Judijgh Raemaeckers Folio 30
Jan abrahams Folio 30
K
Kerck van Heel Folio 14
Klaes Raemaeckers Folio 19
L
Leij gelen Folio 4.7.27
M
Merken kremers Folio 10
Matteijs v de sanden Folio 10.27
N
Nelijs van as Folio 31
P
Peter gerlinckx Folio 6
Peter schaecken Folio 7
Paestoer Folio 10.17.22
Peter raemaeckers Folio 27
Peter rodrigos Folio 32
Steven pieters Folio 3
Seijb adams Folio 5.11.13.14.26.31
T
Tuenijs gueskens Folio 8
Tuenijs reijnen Folio 30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cijnsregister Heel 1722-1728
(Archives de L’ETAT LIEGE, 
Bisschoppelijk Archief Luik, Cathédrale Saint-Lambert, Grande Compterie nr 704 – Neeritter/Heel)

Voorin: het cijnsregister van Neeritter (door mij niet gekopieerd)

 

Voorin:
“Dit is den Register van Cinsen Capoen kooren en haver pacht en andersints onder Neeritter en Heel geleghen
Toebehoorende het hoogw: en Dorghl: Dom=Cappittel van St: Lambert Tot luijck
Door mij onders: als admodiateur in t jaer 1722 begonst
Joes Reijnders”

 

(Admodiateur = rentmeester van prins-Bisschop)

 

Pag 1:
“Censen in heel ende wordt beseten woensdagehs naer drij coninghen”

 

VERWIJZINGEN NAAR ANDERE FOLIO’S. 
HET BETREFT STEEDS VERWIJZINGEN NAAR FOLIO’S IN DE HET CIJNSREGISTER 1701-1712.
HET DEEL 1712-3-1722 IS NIET MEER AANWEZIG. VREEMD IS DAT ER NOOIT NAAR WORDT VERWEZEN.

 

 

 

1

Censen in heel ende wordt beseten woensdagehs naer drij coninghen”

 

1 Aerdt grausen Erfgn: met haer Jan van helmont en thijs halsen van gosen van landen in de Oe geleghen het welcke heft toebehoert tilman glaesmaeckers in twe stucken dat een aen den Bosserwech geleghen ter andere sijden de gemeijnte dat andere stuck wesende omtrent een Boender grodt gelegen op die andere sijde des weghs Regten Baron van horions Erve en drijveneers Erve fol 1 …….IX Brabants

Suggestie: Thijs de halfman van Osen??

NB: zie folio 1

cijnsboek 1701-1712

122.23.24.25.26.27Andres van den ertwech voor Crijstiaen van Ruremonde voor gerijt Caeters tijs Raemaeckers en Jan van Vucht van Ruremonde voor peter Boijen en Lijsken Smets van goede dat placht te wesen grietien vrencken gelegen aen de heelder straet twe morgen Erfs fol 4III gtenNB: zie folio 4 cijnsboek 1701-1712122.23.24.25.26.27Hier in betaelt hendrick clerckx (hendrick clerckx is later doorgehaald) Lee Bijlmaeckers Betalt de helft van dese drij alde groten   22.23.24.25.26.27Andres van den Ertweggh voor engel geerlinnx gerijt jansen voor goert maegers daer voor guert Schreurs vors van sijn huijs Regten heijn Scheris en geertien nijs huijs is hoefreisinge en is gecomen van gretien teuwen fol 11 ……… NB: zie folio 11 cijnsboek 1701-1712  Chrijstiaan Cempenaers Betaelt de helft van desen voorschreven cens  222.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27

Andres van den Ertwegh

peter den Raemaecker

guert Caelen

guert corsten
voor gerijt henckens en voor gerijt iansen nelis teuissen en hencke corstiens en Reijneer gerijts erfgn: voor gerijt Sien van Sinen huijs en geleghen tegen die Linne
Regten die veltstraet ter andere siden lenaert maegers dat voor was grietein nijs ……

XIII grotenLinne zou Linde kunnen betekenen? Er staat echter duidelijk Linne geschreven itt Linde in de post hierna 22.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27
22.23.24.25.26.27

De selve andres van den Ertwegh

peter den Raemaecker

guert Caelen

guert corsten

van hun huijsinge hier voor van gerijt Sijen Regten de veltstraet tegenover de Linde fol 27 ….

andres van den Ertwech in den post van hendrick Clerx fol 4 int nuijen

IIII Caepuijn

Er staat echter duidelijk Linde geschreven itt Linne in de post hiervoor

NB: zie folio 27 cijnsboek 1701-1712

fol 4 “int nuijen” verwijst waarschijnlijk naar een bijschrijving op folio 6 in het Cijnsregister 1722-1728

22.23.24Den heer Baeron van horion voor Joncker Robbert van horion zaliger hoeff aen die kerck geleghen fol 1 …. NB: zie folio 1 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Idem heer Baeron van horion voor Joncker willem van horion van sinen Tiende Camp dat nu Bongaert is Bij den huijs aen den Slodt graet geleghen met ter andere sijden de molstraedt fol 2 ..XVIII gten

NB: zie folio 2

cijnsboek 1701-1712

22.23.24Den selven heer Baeron van horion voor Joncker Robbert van horion van noch drij Boender landts aen den Bergh Bosch Regten den hengel waer af den voorschreven bergh ofte dael Bosch Regnoet is nota daer staet twe deniers voor 3 Boender fol 3II deniers

NB: zie folio 3

cijnsboek 1701-1712

322.23.24Idem heer Baeron van horion voor Christiaen van Vucht voor Willem Janissen voor hendrijck Claessens van Streuels- (Strevels?)-Camp geleghen op die heerstraet Regten cluskens (?) Camp en Reijneer van de putten ter sijden en met een hooft uijtschitende op de heerstraet fol 1II BrabantsNB: zie folio 1 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Idem heer Baeron van horion voor Jan Voegels zaliger alias Engelen voor Lee gelen of Sprs(?) of van gelosen voor was mercke strevels en jan strevels van een vrecht landts aen den dijck int pollerveldt geleghen Regten Lenaert voegels erve aen twe sijden uijtschitende op den dijck fol 131 denierNB: zie folio 13 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Idem heer Baeron van horion voor joncker willem van horion van den hijse van heel fol 29II CaepuijnNB: zie folio 29 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Idem heer Baeron van horion voor joncker willem van horion voor perter pastoers van omtrent een vrecht Bants (Lants???) geleghen aan heeler Brock fol 32I CaepuijnNB: zie folio 32 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26

Nunc (??) Jan Raemaeckers of Claesse Jan

Idem heer Baeron van horion van omtrent vier hondert vijfenseventigh Roeden nuijen Erve ofte heijde achter hendrijck Leeters ende Rontsom de gemeijne heijde geleghen omtrent den wech comende van heel naer de heelderpeel fol 34

XIIII deniersNB: zie folio 34 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Idem heer Baeron van horion van omtrent twehondert Roeden heijde geleghen neffens de wech lopende van heel naer gratum uijtschitende op de nuijn heijde van guert jansen ende Judit (iudit) Raemaeckers Camp met …… ?? …… fol 37VI deniers

NB: zie folio 37 cijnsboek 1701-1712

Dmz folio 38!!

422.23.24.25.26.27Crijstiaen Cempeneers voor Engel geerlinnx en gerijt janissen voor giert maegers vor thijs jansen van sinen huijs gecomen van aerdt schruers voor hem grietien tessen (tesuen??) ter eenre peter van neer en Lenaert maegers ter andere sijden fol 25I CaepuijnNB: zie folio 25 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Jan van den Ertwegh betalt den halve   22.23.24.25.26.27Jannis vullers
Jan gorissen

 

Claes Raemaeckers voor Jan Clerx van neer voor thijs van bracht voor was thijs onder den Bergh van huijs en hoeff uijt der gemeijne heijde geg(raven?) (genomen?) Buijten dat valderen van heel Regten aerdt timmermans ende thijs weversI deniersNB: zie folio 19 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Bijlke Raemaeckers
Claes Raemaeckers van omtrent een half Boender uijt de gemeijne heijde Regten ter eenre den willem Camp ender verders Rondtsom de heijde fol 35VI deniersNB: zie folio 35 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Dirck geerlinx voor willem nelis voor an (?) Rochissen of Lensen voor haer Lee Loesen voor aerdt voeskens van huijs en hoeff genaempt staet op het Cinsboeck van hoerne light buijten op ’t broeck ende gemeij straet fol 151 gt (grote)NB: zie folio 15 cijnsboek 1701-1712522.23.24.25.26.27

Hendrijck vermuelen

de alde Schutten van heel voor tilman glaesmaekers voor Jan Telen (?) van Roggel van een Boender gemeijnte dat Rutten Curvers was geleghen aen den pastoers erve en Soo uijtschitende op den dael bosch Schutten hoef fol 40

II BrabantsNB: zie folio 40 cijnsboek 1701-1712
– ontbreekt helaas in cijnsboek 22.23.24.25.26.27De Schutten van heel voor Jacop donne voor jacop van gen Eijgen van den Schutten hoeff ontrent een Boender … (min?) oft meer aen die heijde tussen heel en houtem geleeghen Regten den gemeijnen wech gaende van Bieckden naer grathem en den Bosch gehoerende den huijs van heel van deser erve sien de schutten proprietarij fol.21II BrabantsNB: zie folio 21 cijnsboek 1701-1712  De wedue franse du sair fol 2 betalt niet Joes van den Ertwech xvvI (morken??). fol 10 NB: zie folio 10 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Idem wedue franse du sair voor den heer Baron van horion van een h..ken in de veltstraet neven sijn ander Erf schitende op de heeler heijrstraet nu gekocht door franse du saer fol 33VI oertNB: zie folio 33 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Den heer Cannonick Smets en consorten voor sijnen vader zaliger Scholtens der stat maeseijck voor joncker van deursdael van den hoeff in den neerhoeff NB: zie folio 16 cijnsboek 1701-17126 van den hoeff in den neerhoeff te weten van pollaerts goet dat Jan hillen was in den selvighen hoeff geleghen ende is mede Ceur goet fol 16 …

XIII gten

1 veijms

22.23.24Idem heer Canonick Smet en Consoerten voor sinen vader saliger scholtis der stadt maeseijck voor joncker Crijstoffel van den voort joncker van driesdael van de potinge voor den hoeff in den neerhoeff Buijten den graet (gracht) langhs den wegch die van heel naer Bieckden lopt en soo voerts langhs de gemeijne heijde ende wech fol 39 NB: zie folio 39 cijnsboek 1701-1712

guert en Jan Crijns voor haer marij Crijns van huijs en hoeff Buijten dat valderen van heel geleghen Rgten Jan Strevels ter andere tonis Brandts weder siden huijseren fol 6

Staet te noteren dat t.. (ter Os??) is gewesen …… die halfen tot boschmuelen is gewesen

II Brabants
I morkenNB: zie folio 6 cijnsboek 1701-1712      22.23.24Guert Corsten vide folio 2 op den post voor andres van den ErtwechXIII grotenVide folio 2: Zie folio 2 van dit register 22.23.24Idem op den post van andres van den Ertwech fol. 274 CaepuijnNB: zie folio 27 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Nunc Jan geerlinx (doorgehaald: is betalt fol. 12)
Idem guert Corsten voor thuenis Reijnen ende hendrijck Corst voor lenaert maegers van een half Boender uijtschitende op het half boender van Jan iansen (Jansen) en vast (??
Bij de Eijckele Camp folio 301 Caepuijn  22.23.24.25.26.27Nota dat (de weduwe Thijs: doorgehaald) jasper voegels betalt deven Caepuijne helft van desen voorschr  7 Guerdt Caelen vide op den post van andries van den Ertwech fol. 2 en 27 sine aenpaer van XIII gten 1 vlemsenIIII CaepuijnAenpaer = aandeel
gten = groten
vlemsen = vlaams

 

Zie folio 2 van dit register en folio 27 cijnsboek 1701-1712  Den heer Baeron van hoerion gerit Voegelers van den halfen op houtemerhoeff tot panheel toebehoerende baron van horion van een half boender uijt de gemeijne heijde Regt ter eenre houtemer wech ter andere rontsom de gemeijnte fol 34VI deniersZie folio 34 van cijnsboek 1701-1712. 22.23.24.25.26.27Gerijt Jansen voor Reijnier gelen der soen van Lee gelen voor Ercken Beckers gerijt henckens en Thijs Tilmans van een half Boender landts in de heijde geleghen daer men van heel naer houtem gaet fol 22 (21)II BrabantsZie folio 21 van cijnsboek 1701-1712. 22.23.24.25.26.27gerijt goessens gerichtsbode tot heel = (gerijt goessens voor hermen goede doorgehaald !!) = van nuijen erve daer sijn huijs op staet geleghen langhs den wech ende oock de heerstraet die van heel naer Bieckden gaet tegen over den neerhoeff Regt den schutten erven … gerijt vuegelers ende de venne Sije fol. 40II oertZie folio 40 van cijnsboek 1701-1712. Dit folio is echter niet meer aanwezig en bevatte de overdrachten van vrechten uit de gemeijne heide vanaf 1711 en 1712. 22.23.24.25.26.27Gelis loven (louen?) voor peter geerlinx voor Jan daniels voor Reijneer peters voor guert henckens en trijnke puts van een hoefreijsinge die oock toebehoert Simon in den deelgaert met eener sijde neven den Cloter fol 6III gtenZie folio 6 van cijnsboek 1701-1712. 22.23.24.25.26.27Lambert nolte voor Jan van Breij van ontrent een vrecht nuijn heijde gelegen ontrent den wilde Camp regt de wech gaende van Bieckden naer grathem ende vorts Rondtsom de gemeijne heijde fol 38III oerdtZie folio 38 van cijnsboek 1701-1712.     822.23.24.25

Paulus ketelers

henry frenskein voor Reijneer gelen van Blome Boender voor gerit jansen voor dirick jansen voor marten van aecken zaliger huijsvrou beatrijx van een stuck landt int oestervelt Regten ter eenre pollaerdts landt ter andere sijde het landt toestaende in dn neerhoeff fol 5

I deniersZie folio 5 van cijnsboek 1701-1712. 22.23.24.25.26.27

Nunc Jois Rodrigos

hendrijck clercx voor peter rodrigos voor swer van eijl daer voor guert Caelen van een half boender gemeijnde geleghen in der heijde Regten den wech gaende van grathem naer Biechden ender ter andere sijden den wech gaende van heel naer Baexem fol 32

1 CaepuijnZie folio 32 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Idem hendrijck Clerx van een half boender uijt de gemeijne heijde Regten ter eenre de Erfgn iacop ioesten ter andere sijden den heerwech uijtschitende met een hoeft op den wech lopende van Bieckden naer grathem fol 34VI deniersZie folio 34 cijnsboek 1701-1712

Hendrick Clerx (doorgehaald) nu Lee Bijlmeekers voor andres van den ertwech voor Chijstiaen van Ruremonde van goede placht te wesen grietien vrencken geleegen aan de heelerstraet twe morgen landts fol 4 en IIII bb

latere notitie: Lee Bijlmaeckers seijdt dit niet te hebben

 

Bb = Brabants

Zie folio 4 cijnsboek 1701-1712

Goede = goederen of goed

22.23.24.25.26.27Heer pastoer voor gerijt henckens en mercke Cremers en thijs Raemaeckers voor Jan duijsters voor hem was Joes goessens van huijs en hoeff Reijnende aen goesen Strevels zalg: Erfgn: Erf dat nu Jan duijsters toebehoert ter andere jaeck henckens Erve achter de kerck tussen marten stevens en peter pollaerts Erfgn. Erf noch een baentie in den Oe geleghen fol 10VII BrabantsZie folio 10 cijnsboek 1701-1712922.23.24.25.26.27Idem heer pastoer thuenis Reijnen voor len gijs voor len van Boschmuelen en len gijs soen daer van sijn hoefreijsinge achter de kerck geleghen ende Jacop henckens hoefreijsinge uijtschitende op dat Brode ende venne fol.17I gtZie folio 17 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Idem her pastoer voor Jan van Vucht voor marten rencken dat voor was thijs messens van ontrent een Boender het welck hij van de Schutten hadde voor genomen Regten ter eenre an Rochgissen ende den wech gaende van heel naer Catert ende heyde ter andere sijden fol 22II BrabantsZie folio 22 cijnsboek 1701-1712

hendrick vermuelen fol 20 (?)

v…de Alde schutten in dit register fol 5

 

Zie folio 20 cijnsboek 1701-1712

ZIE OOK FOLIO 5 IN CIJNSBOEK 1722-1728

22.23.24.25.26.27Hendrijck leters voor trijncke goesens voor Jan aberams woenende tot heijthuijsen van een half boender Regten lenaert maegers ende wedue Thijs voegels fol 301 CaepuijnNB: zie folio 30 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Idem hendrijck Leeters van een half Boender uijt de gemeijne heijde Regten ter eenre de gemeyne heijde ter andere sijden de alde Schutten hoeff fol 33VI deniersNB: zie folio 33 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27hencke Voegeleers voor herman goede van omtrent een half vrecht nuijn
(nieuwe) gemeijne heide geleghen in die heijde Regten de schutten erven – nu gerijt vuegelers ende vorts Rontsom de gemeijne heijde schitende op den wech gaende van Bieckden van heel fol 40
2 oerdtZie folio 40 van cijnsboek 1701-1712. Dit folio is echter niet meer aanwezig en bevatte de overdrachten van vrechten uit de gemeijne heide vanaf 1711 en 1712. 22.23.24.25.26.27Jan van den Ertwech voor dirck Janissen en nelis tonissen Joesten Crijns huijs vrou en peter stevens van die kirck en sine metgelinghen daer voor Catrijn Stevens van twe morghen landts Regten erve gehoerende in den nuijwen hoeff int heelerveldt ende ter andere sijden de Broderschap erve fol 2 in dit register fol 5 met de wedue du airX Brabants
1 moerkenZie folio 2 van cijnsboek 1701-1712. en zie fol 5 van cijnsboek 1722-17281022.23.24.25.26.27

Cornelis nelissen

Idem van den Ertwech van een vrecht nuijn heijde of iedts meer regten ter eenre de Jonge Schutten en oock daer op uijtschitende verders de gemeijne heijde lopende naer de Eijckele Camp fol 38

3 oerdt (oortjes)

Nuijn = nieuwen

Jonge Schutten versus de Alde (oude) Schutten. Dit duidt op het bestaan van 2 schutterijen in Heel

1122.23.24.25.26.27Willem peters betalt de helft hieronder   22.23.24.25.26.27Jacobus peters voor willem peters voor steven peters voor aelberdt sweren voor peter stevens voor steven aen de kerck tot horn (?) en sine metgelinghen voor gerijt van der Heijden van omtrent een half boender landts Regten thijssen Smets uitschitende op ionckers erve dat voor Joncker Robert van horion zaliger was fol 31 groteNB: zie folio 3 cijnsboek 1701-1712

Nota Baron van horijon

Jan Neef voor Joes pilemans voor sijb adams voor lenaert voegels item ian stevens doghter erf mevis (meuis?) nijssens kinder voor ge.l (?) nijssens en marten stevens van een Boender landts in de heeler oe geleghen
Regten Joncker Robert van horion erf fol.14

neef (ne.f ??) Jan of Ian de Schaepherdt (?)

2 Brabants

Ian = jan

NB: zie folio 14 cijnsboek 1701-1712

22.23.24.25.26.27Jan gueskens voor thonis gueskens voor steven aerdts dat voor wa thonis tuenis voor Jan Cuijpers van Lijn van een huojs dat toebehoerdt hadde meuijs (meuwijs?) nijs Regten willem Creemers ter andere aerdt nijs huijs fol 9I blanckNB: zie folio 9 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27

Cornelus nelissen

Jacop willems of giliam voor tenijs (teuijs?) Sweren
Jan Caelen van Eijck voor marten Stockx daer Bevorens aerdt nijs van sijn huijs geheten des kamerlinx huijs neven Jan Cuijpers huijs dat gecomen is van meuijs (mevis?) nijssens fol 8

1 blanckNB: zie folio 8 cijnsboek 1701-1712           22.23.24.25.26.27

Jasper voegels

voor jan Cnops voor dirik Schreurs en Consoerten voor thijs Raemaeckers daer voor peter germans der (… paar letters doorgehaald) Boede tot heel van sijn huijs en hoeff geleghen langhs de gemeijne straet met der andere sijden Encke Scherijs zalgr erfgn huijs fol. 12

1 groten

peter germans der Goede

er lijkt Goede te staan maar het moet zijn Boede . Zo staat het heel duidelijk in zie folio 12 cijnsboek 1701-1712

en in de volgende bijschrijving op balz 11 van cijnsboek 1722-1728

22.23.24.25.26.27

Jasper voegels voor nijs Joesten voor thijs Raemaeckers voor peter germans van huijs en hoeff gecomen van den Boede van heel en gebelke (???) Boijen (Roijen??)

Regten die gemeijn straet en gerittien hennissen zalgr huijs

1 Caepuijn  22.23.24.25.26.27Jacop donne voor tuenis Reijnen voo lem gijs of sine Erfgn: van sijn huijs en hoeff voor was Jacop gelis Regten gerijt Cuijpers (?) ter andere hencke corstiens huijs uijtschitende op de kirckstraet fol 25II CaepuijnNB: zie folio 25 cijnsboek 1701-1712     1222.23.24.25.26.27

Nunc Jan geerlinx

Jan Jansen voor judich (judith) Raemaeckers de stadthelder van panheel sijn doghter iettien voor thijs Raemaeckers voor peter teuijssen (teuwissen?) van een half Boender landt uijtschitende op de Eijckele Camp fol 30

I CaepuijnNB: zie folio 30 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Nota Corb (?) van de Sande gekocht en Betalt van desen Boven geschreven Caepuijn twe derden deijl fol 6 NB: zie folio 6 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27

N: en peter voegels nunc mathijs voegels

n: Den selven Jan iansen en of voor peter voegels voor nelis van as voor thijs ianissen voor abel maegers van eenen halven Boender landt Regten hendrijck Leeters en Lenaert maegers ontrent den Eijckele Camp fol 31

I CaepuijnNB: zie folio 31 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Jan Cempeneers en peter den Raemaecker guert corsten , voor Jan Raemaeckers en consoerten. Thijs Raemaeckers en den Smidt voor hendrijck ……cken Cloet van een stuck Erf: den Custenier van heel toestendich ter andere sijden tuenijs teuijs (tevis, teuwijs?) Erf fol 91 gtenNB: zie folio 9 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27

Jacomin Vossen voor alof emons voor Jan van den Ertwech van enen morghen uijt de gemeijne heijde Regten ter eenre herij frenskein ter andere den heer van meer ter derden sijden de pilt fol 35

IIII deniers

NB: folio 35 moet zijn folio 34 van deel 1701-1712 want op pagina 35 is niets te vinden over deze post

de pilt of de pelt is gelijk aan de pelde

22.23.24.Kerck van heel van een stuck landts Regten den Cloter (?) daer te voerens huijs en hoeff op stont Regten Jan strevels Zalgr ende mercken Strevels folo 14VI BrabantsNB: zie folio 14 cijnsboek 1701-17121322.23.24.25.26.27Lee Bijelmaeckers nota hendrijck Clerx en andres van den Ertwech fol 4: in dit Register 8 4 bbIIII bbfol 4: in dit Register 8 verwijst naar folio 4 in register 1701-1712 en folio 8 in register 1722-1728 22.23.24.25.26.27Mathijs Verstraelen voor peter schaucken voor Jan Bundels voor willem hermans Erfgenaemen voor peter Strevels voor Jaeck mesmeckers van een huijs geleghen neven de molstraet ter andere Jan Cuijpers huijsinge dat gecomen is van meuijs nijssens fol 71 blanckNB: zie folio 7 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Marten gielen voor Lee peters voor willem peters voor Lee gelen van loesen (?) van huijs en hoeff gecomen van aerdt voskens voor Jan Strevels aent valderen geheten Stockmans goed fol 27.28II CaepuijnNB: zie folio 27, 28 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.

Den heer Favereaux (Fauers, Favers??) betalt van dese twe Caepuijn de helft

nota Faveraux (Fauers, Favers??) heft niet betalt (??)

1422.23.24Nelis Nelissen voor Lee gelen of Lee van Loesen voor naerdt voskens voor hem was den ionghen Jan Strevels ende sine metgelinghen van twe morghen Landts geleghen int heelerveldt aen de drij wijen (?) op aerten Schroers Landt uijtschitende fol44 BrabantsNB: zie folio 4 cijnsboek 1701-1712 22.23.24Van desen voorschreven post betalt Jan Jeucken van Bieckden de helft    Peter den Raemaecker met Jan Cempeneers fol 12 in dit Register int alt fol 9 sine aenpaert in eenen gt(t?)

Eenen grooten

1 groot

Peter den Raemaecker met andres van den Ertwech en Consoerten fol 2 in dit Register fol 16 int alt sine aenpaert in (doorgehaald vier Caepuijn)13 groten   Peter den Raemaecker sine aenpaert in vier Capuijn fol 2 in dit register int alt fol 27 Aenpaert = aandeel 22.23.24.25.26.27Den selven peter den Raemaeckers voor hendrijck Corstiens Smidt en thijs Jansen oock van een half Boender Regten Jan Iansen en peter voegels fol 311 CaepuijnNB: zie folio 31 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Peter Voegels op den Pannenhoeff voor Jost Bijlmeckers Jan Geelen voor marten van heur (?) voor Jan Baltus voor aerdt den timmerman van vijftigh Roeden gemeijnte daer hij op getimmert heft geleghen Buijten t heeler valderen tussen Beijde de heerstraten    Peter voegels en Jan iansen fol 12 in dit Register int alt fol 31 sine aenpaert in Ene Caepuijn NB: zie folio 12 en 31 cijnsboek 1701-17121522.23.24.25.26.27

Rut Voegels helger vercoulen

peter voegels van twe stuckens nuijn heijde het een grodt ontrent een half Boender het ander ontrent viertigh Roeden nu wesende een stuck geleghen aen gevenne (?) Ter eendere Jacop willems ter andere den gemeijne wech uijtschitende op den heer van meer Erf genaempt de vorst heijde fol 39

Berlo (?) betalt hier in vier ordt of helger vercoulen

X oerdt (10 oerdt)NB: zie folio 38/39 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26

Thijs henckens voor hendrijck hoeijmeckers voor Jacop pudts voor Reijneer Pudts van een vrecht Bants (landts??) aent Brock geleghen met eender sijden met de ander sijde neven Swer van dat gronendael fol 32

wonende op houter (houtemer) hoeft tot geijstingen

I CaepuijnNB: zie folio 32 cijnsboek 1701-1712     1622.23.24.25.26.27Wijllem Voegels voor Joes pilemans voor sijb adams voor Claes Sweren van Eijck voor peter stevens en peter Boijen daer voor Jacop Sien van sijn huijs geleghen neven Jan Cuijpers ende ter andere gerijt voegels huijs fol 51 denierNB: zie folio 5 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27

Idem willem voegels voor sijb adams voor gerijt Scheris voor Lee van kessenich voor goertien hennissen van haeren huijs in die kerckestraet fol 11

dese twee posten betaelt peternel adams en wilm peters ieder de helft

1 grotenNB: zie folio 11 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Idem willem voegels voor willem peters voor Sijb adams voor alert Sweren voor Sweir van (doorgehaald Eijc) nijel voor stevens aen de kerck van huijs en hoeff aen de kerckhoeff Regt thijs Raemaeckers fol 124 groten

NB: zie folio 12 cijnsboek 1701-1712

Er lijkt van Eijl te staan maar moet zijn van Eijc

22.23.24.25.26.27Den selven willem voegels voor sijbert adams voor peter wolters voor gerijt Scherijs als helder van een huijs dat daer voer toebehoerden guertien hennissen Regten de kerck herstraet (heerstraat) ende Sweer van Eijc huijs ter andere sijden. Encke Scherijs betalt desen Caepuijn half van haeren huijs voor was dirck menten fol 261 CaepuijnNB: zie folio 26 cijnsboek 1701-17121722.23.24.25.26.27Willem voegels voor sijb adams voor peter wolters voor hem was sweer van Eijl van een Boender nuijn Erf geleghen in der heijden Regten den wech gaende van grathem naer bieckden en ter andere sijden hencke Cempken toebehoerende de kerck van heel fol 312 CaepuijnNB: zie folio 31 cijnsboek 1701-1712  Willem peters en willem voegels staen samen fol 12 int alt register ende in dit fol 16 met vier alde gten (groten)   22.23.24.25.26.27Willem peters voor hendrijck Crijns voor Jost Sweren en alert Sweren voor Swer van Eijc voor lenaert van Boschmuelen van lande in de Radt geleghen Regten aerdt voskens fol 15I grotenNB: zie folio 31 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27Wedue mathijs vanden Sande zalg voor mercke Cremers voor hendrijck Crijns en Jan Smets voor Jacop van kerckenbosch en peter van neer daer te vorens was thijs Raemackers ende sine metgelinghen van drij hoefsteden of hofreijsinge geleghen tussen den pachthoef ende goert maegers ter andere sijden fol 11IIIII grotenNB: zie folio 11 cijnsboek 1701-1712  De selve wedue mathijs van de sande zaliger voor mercke Cremers voor hendrijck Vervolg op folio 181822.23.24.25.26.27Voor hendrijck Crijns voor Jan halfens (halsens?) van sijn huis dat voor was thijs Raemaeckers Regten ter eenre den pachthoeff ende peter truijens huijs en hoeff ter andere sijden fol 27I CaepuijnNB: zie folio 27 cijnsboek 1701-1712 22.23.24.25.26.27De selve weue van de Sande is int jaer 1709 van de Edele heeren de Directeurs van de grote rekencaemer vergunt drij Roeden landt of iets meer int nuijn huijs begrepen ende met een Smael hoexken langhs van de Sande sine moeshoeff ter andere den papecamp jaerlickx fol 36I CaepuijnNB: zie folio 36 cijnsboek 1701-1712  Item is den selven van den Sande zailger verlendt noch seventigh Roeden iedts meer waer van hij betalt Jaerlickx aen den ontfanger vant grot Cantoir ende is gevisiter gewoerden door den ontfanger wilmont ende oock gemeten door den landtmeter peter gelen van maeseijck 1710 ende de metige is te vinde tot Luijck op de grote Compterie fol 36? NB: zie folio 36 cijnsboek 1701-1712

Dat huijs aen de Linde met peter pastoirs huijs oock ontrent de Linde een malder haver en een maldr Rogh Ruremontse maete

hierin betaelen: (later bijgeschreven nunc peter pilemans)

1 paer (part?)  22.23.24.25.26.27

Jan Cempenaers twe vaet haver twe voet Rogh

(later bijgeschreven nunc peter pilemans)

22.23.24.25.26.27Peter Raemaeckers een vaet Coeren ander half vaet haever   22.23.24.25.26.27Willem peters een vaet Rogh een half vaet haver   22.23.24.25.26.27

Dirck genen (geuen??) twe vaet Rogh twe vaet haever

nu Cornelis nelissen

19 Lijste der guederen uijt der gemeijnde genomen tot heel met octroij der hoegwerdige grondtheeren mits te geven van jeder Boender drij stijvers ende de tiende aen de heeren ende naebueren den Schadt (?) 1707    Baron van horion nu de weduwe franse du sair van een hoexken aen de veldtstraet fol 5 Zie folio 5 in register 1722-1728  Guert ianissen van een vrecht uijt de heijde fol
(later tussengeschreven: geurdt iansen Capteijn van pol en panheel aen mij betaelt 7 st: voor tien jaer cins ieder jaer 3 oort moet naer gesien worden oft geregistreert)    Hendrijck Leters van een half Bonder
Boender uit de gemeijne heijde    Hendrijck Clerx van een half Boender uijt de heyde    Den halfen (halfsen?) op houtemerhoeff van een half Boender fol Fol: zonder nummerverwijzing  Jacomein vossen van een morgen uijt de heijde fol Fol: zonder nummerverwijzing  Claes Raemaeckers van een half Boender uijt de gemeijne heijde  20 Volghen noch andere guederen die uijt de gemeijnde genoemen sijn tot heel met octroij der hoeghwerdige grondtheeren mits te geven van ieder Boender drij stijvers anno 1710 de heeren de Tiende en de naeburen den Schat    Den heer Baron van horion 475 Roden nuijn Erf ofte heijde fol    Den selve heer Baron van horion van nuijn Erf ofte heijde fol    Peter voegels van twe stuckens nuijn erf grot ontrent 340 Roden fol    Jan van den Ertwech van een vrecht nuijn heijde fol    Jan van Breij nu hubert van en vrecht nuijn heijde fol    De Erfgen van den heer Scholtus Smets zaliger van sine potinge (??) fol  21 Novalia Census Ao XVILXI (of XV:LXI ??) uijtgeraven (uijtgegraven??) Bij de Schutten van heel seggende haer vergunt te sijn    De schutten van heel Jacop donne van den Schutten hoeff ontrent een Boender fol    Den heer pastoer van ontrent een Boender fol    Gerijt hansen voor Reyneer gelen van een half Boender fol    Volghen noch andere guederen uijt der gemeijnde genoemen met octroij der hoeghwerdige grondtheeren mits te geven van ieder Boender twe Caepuijn    Jan Jansen van een half Boender schitende op de Eijckele Camp folEenen Caepuijn   Guert Corsten en de wedue voegels van een half Boender aen de Eijckele Camp eenen Caepuijn fol    Hendrijck leters van een half Boender naest het voor schreven Eenen Caepuijn folEenen Caepuijn   Jan iansen en peter voegels van een half Boender achter volgens het voorschreven eenen Caepuijn fol       22 Willem voegels van een Boender voor sijb adams twe Caepuijn fol    Hendrijck Clerx voor peter Rodrogos (Rodrigo) van een half Boender nuijn Erf ofte heijde fol    Thijs henckens van een vrecht Baents (?) aent Brock geleghen I Caepuijn fol    Heer Baeron van horion van ontrent een vrecht Bants I Caepuijn fol  23 Koermeien tot heel    De Erfgenamen van den heer Scholtus Smets zaliger koermeijen tot heel van den welcken gerijt thijs goet dat Jan hillen verantwoerden moet geleghen in den hoeff in den neerhoeff gelt eenen kuer van den welcken Joncker Rutten op helder was    Den hoefstaet geleghen aen den Bongaert van dat huijs achter de kerck toebehoerende oft was toe guert gijskens tegen over geel gelen hoefstaet ende neven Claes van de Sande ter andedre neeven Claes van de Sande ter andere dirck tenijs het welcke goet van te voerens was belast met een half malder Rogge en tot voorschreven hoefstaet gehoeren noch toe twe morghen landts in die Roedt geleghen aen die andere sijde van Rombouts landt ende neven tevissen (tewissen?) landt het welck oock met ondepandt is aen den voorschreven Ceur en een half malder Roggen Jost gelen heft dese Ceur Betalt ende het selve goet opgehalden want dat selvige goet gelt Een Ceur Lem gijs heft nu dese hoefreijsinge en landt fol 41 Folio 41 in deel 1701-1712 is niet aanwezig, maar op folio 36 wordt dit goed ook genoemd24 Reijn jansen Jan van Trecht een vrecht landts geleghen aen dircken tevis (tewis?) huijsinge gelt eenen Cuer peter Strevels is hier af helder woerden fol 42 Folio 42 in deel 1701-1712 is niet aanwezig, maar op folio 36 wordt dit goed ook genoemd  Een hoefstaet placht toe te behoeren aerdt gelen Regten tijsken goesens zalg. Bongaert ter eenre en Jacop henckens hoefreisinge ter andere sijden uijtschitende op het Brock met den andren hoefde op de weijm (?) gilt eenen Ceur Jan duijsters is hier afhelder woerden Anno XVC XVIII hiervan is helder woerden thijs gerijt Cremers soen fol 42 en 43 Folio 43 in deel 1701-1712 is niet aanwezig, maar op folio 37 wordt dit goed ook genoemd  Thijs Raemaeckers den heer pastoer voor Jacop henckens van sine hoefreisinge gecomen van Claes heijlen of grote claes neven t voor schreven Erve dat Jan duijsters toebehoert ter andere sijden Lem gijs Erven uijtschitende op t brock ende met den anderen hoeft die weijme (?) gilt Eenen ceur ende is herlder woerden mettien claesen naer Compositie geschiet uijt gratie in februarij 1643 fol 43    De Stadthelders doghter van panheel            Cijnsregister Heel 1722-1728
(Bisschoppelijk Archief Luik, Cathedrale Grande Compterie nr 704 – Neeritter/Heel)

 

Het register 1713-1721 is niet aanwezig.

 

 

Naamindex
Hieronder heb ik de naamindex overgenomen uit het cijnsregister. De tweede kolom geeft de bladzijde aan uit het register. Van dit register heb ik de kopieën.
Let op: Alleen de actuele cijnsplichtigen komen in de index voor.
Men staat in DE INDEX op VOORNAAM GESORTEERD.

 

 

A
Aerdt graussen Folio 1
Andres van den ertwech Folio 1.2
B
Baeron van hoerion (horion) Folio 2.3
Broderschap van onse lieue vrouwe Folio 4
Bijl raemaeckers Folio 4
C
Chrijstiaen Cempenaers Folio 4.1
Claes raemaeckers Folio 4 nu Jennis Vullers
Cornelis nelissen Folio 14.10
D
Dirck geerlinx Folio 4
De alde schutten Folio 5
De schutten Folio 5
De weduwe franse du saer Folio 5
Den heer Canonick Smets Folio 5.6
Dat huijs aen de linde Folio 18
F
Den heer favereaux (Fauers, Favers??) Folio 13
Idem heer favereaux (Fauers, Favers??) op den post van …….. heer Baron van horion Folio 3
G
Guert en jan crijns Folio 6
Guert corsten Folio 6
Guert caelen Folio 7
Gerijt vuegeleers Folio 7
Gerijt jansen Folio 7
Gerijt goessens Folio 7
Gelis loeuen (loeven?) Folio 7
H
Hubert nolte Folio 7
Herij (?) frenskin Folio 8
Hendrijck clerx Folio 8
Heer pastoer Folio 8.9
Hendrijck vermuelen Folio 5.9
Hendrijck leters Folio 5.9.11
Hencke vuegeleers Folio 9
J
Joes van den ertwech Folio 10
Jacobus peters (iacobus) Folio 10
Jan neef of iansen (Jansen) Folio 10.12
Jan gueskens (ian) Folio 11
Jacop willems (iacop) Folio 11
Jasper voegels Folio 6.11
Jacop donne (iacop) Folio 5.9(?).11
Jan jansen (ian iansen) Folio 12
Jan cempeneers Folio 12 en peter de raemaecker
Jaecomin vossen Folio 12
Jennis vullers Folio 12
Joes rodrigos Folio 8
K
Kerck van heel Folio 13
L
Lem Bijlmaeckers Folio 13
M
Mathijs verstraelen (verstraeten?) Folio 13
Matten gelen Folio 13
N
Nelis Nelissen Folio 14
P
Peter den Raemaecker Folio 14
Peter voegels Folio 12.14.15
T
Thijs henckens Folio 15
R
Rut voegels Folio 15
W
Wijllem voegels Folio 16.17
Willem peters Folio 17
Wedue van de Sande Folio 17.18
Dat huijs aen de linde Folio 18

 

31 Nota dese naervolgende landerien woerden getient door den Tiendenger van Ruremonde te weten van het eerw. Capittel van Ruremonde

Item twe Boender in Caesse Campken waer van een half Boender vrij is

Item vier Boender over den dijck schitende op de maes

Item twe Boender geleghen neven de driessen van den heer van Meer

Item noch Enen morghen

Item noch twe morghen geleghen aen de dijck straet

Item noch een Boender uijtschitende op Claesse Campken

Item anderhalf Boender geleghen op den heerden paet waer van Sij hebben de derde paert van de Tiende

Item noch een half Boender in de oe geleghen

 

Dese declaratie is gecomen van Sieb adams zaliger ande daer naer van den heer pastoer Rombouts zaliger op een Brijfkens van des pastoors Eijgene handt geschreven ende gegeven in handen van den heer officiael Clerx den 22 augustij 1710 het welck ick attestere in meijn Eijgene handt gehadt te hebben om dese Copie in te schrijven ende als doen aen den heer official int huijs vann den heer verscheijl wederom gegeven quod attest

A.Van der heijden ablisia

32 De Tiende van het Eerw. Caepittel van Ruremonde wort verpacht jaerlick drij en een haelf malder Ruremontse maete

Te weten Rogh gerst en Spelt en Boeckweijdt

Nota de vonalia (?) uijt de gemeijne heijde Compt aen den heer pastoer het erste jaer

Aenweijsinge van de Tiende van heel

Item van de ..le straet langhs franse zaliger en franse sine ekochde goederen heercoomdende van den heer Baron van horion ende soo voorts langhs Tijske gelen Jan van den Ertwech en soe vorts tot Borgerhout geft Tiende en de grote Tiende ende staet te noteren dat Thijske gelen bekent heft den 5 augustij 1712 in presentie van mijn heer Colpin in sinen tijdt Canonick van onse lieve vrouwe van Maestrijcht nu woenachtig tot vijse (Visé?)

Lammer Tiende schuldigh is van haer huijs daer sij in woendt en in mij Bijwesen

quod attestor

A.Van der heijden ablisia

33 Tiende tot heel

Daer compt haere Eerw: heeren van alle Koeren de Elfde gerf of schouf

ook Compt haere Eerw: heeren de Cleijn ofte Smaeltiende toe te weten van het vlas den Elfden Boedt van den Schaepen dat Elfde lamp
Item geven de Bijen Tiende van dat Elde stuck ofte kaer (koerf?) te weten van der stoeck dat is te verstaen dat van den Ersten Swermen an Compt

end eis saecken datter ses kaer sijn – geven een half Blanck van ieder kaer

Item de tiende van Heel begint aan de pollerhuijser ende daer is in de grote weijde van minheer Baeron van horion die tot aent huijs van Baron van horion loept dese naer volgend Trijn huben (houben?) Bongaerdt Item wijn joesten Item Rangelroijs Bongaert item

Ende loept alsoo langhs den pollerwegh tot aent muelestraetie

Item is met Boemen geplandt in de Soep Camp

Item guerdt Caele dele Camp

Item tuenis Swiere Campken uijtschitende op de molstraet

Item tiende de heeren een deijl van den Camp tegen nuijenhoeff genaemt tros camp

Item in den paepencamp tiende de heeren ontrent twe morgen

http://www.google.nl/#hl=nl&sa=X&ei=OnXSTtivKYGbOqWS4KYP&ved=0CBgQBSgA&q=cijnsregister&spell=1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.,cf.osb&fp=bc68dedbeb865cc6&biw=1440&bih=775

september 2007

CIJNSREGISTERS

Wat is een cijns ?

Zoeken we het woord ‘cijns’ op in de Dikke Van Dale, dan worden daar de betekenissen schatting, belasting, grondrente en erfpacht gegeven. Al deze woorden hebben inderdaad met het begrip cijns te maken. Het woord ‘cijns’ is afgeleid van het Latijnse census, dat onder meer ‘belasting’ en ‘vermogen’ kan betekenen. Een meer precieze omschrijving van het begrip is ‘een recht op een jaarlijkse uitkering uit onroerende goederen, bijvoorbeeld een stuk grond, of uit de arbeid van een persoon’. Er zijn twee typen cijnzen te onderscheiden: grondcijnzen en erfcijnzen.

De oorsprong van de heffing van grondcijnzen is gelegen in het leenstelsel. Een heer kon de eigendom van grond verwerven (dominium) en het zakelijk recht van de exploitatie van de grond in leen uitgeven aan de grondgebruiker (ius in re aliena). Hiervoor moest door de grondgebruiker een onveranderlijke cijns worden betaald aan de eigenaar van de grond, de grondheer. De cijns werd geheven in de vorm van een vast jaarlijks te betalen bedrag, volledig in geld of gedeeltelijk in natura te betalen. Vooral in de tijd dat de samenleving nog geen gereguleerd geldverkeer kende, werd de cijns in natura betaald. Zo werd bijvoorbeeld een vast deel van de oogst aan de eigenaar van de grondcijns afgestaan. Het bijzondere van het cijnsrecht is, dat deze in tegenstelling tot de tijdpacht, erfelijk was. Een gevolg hiervan was dat de hoogte van de cijns niet kon worden aangepast. Ook mocht cijnsgrond niet worden omgezet in pachtgrond.

Een aparte categorie wordt gevormd door de zogenaamde erfcijnzen. In ruil voor de uitkering van een bedrag ineens verplichtte de geldnemer zich aan de kredietgever een jaarlijkse vergoeding uit een bepaald onderpand te betalen. Men zou erfcijnzen kunnen beschouwen als een soort hypotheek met een onbepaalde looptijd. Wel was het meestal mogelijk om de erfcijns af te betalen.

Inhoud van een cijnsregister

De inning van cijnzen werd geadministreerd in cijnsregisters. In de oudste cijnsregisters, zoals die van de abdij van Echternach van omstreeks 1300, staan plaatsen waar cijnsgoederen lagen, nog door elkaar. In de loop van de tijd wordt de administratie meer en meer gespecialiseerd en worden de registers ingedeeld naar cijnskring en per plaats. Op de verschillende folio’s is de volgorde van de gegevens min of meer hetzelfde: eerst de naam van de cijnsplichtige(n), de naam van één of meer cijnsplichtige(n) vóór hem, gevolgd door de omschrijving van het cijnsgoed en ten slotte het cijnsbedrag. In de marge worden veelal de jaren van betaling van de cijns bijgehouden.

Wanneer een nieuw cijnsregister werd aangelegd, schreef men eerst de posten over van de laatste cijnsbetalers uit het oude cijnsboek. Niet alleen de structuur maar ook veel van de persoonsnamen en toponiemen werden vanuit het oude in het nieuwe cijnsregister overgeschreven. Verkocht de cijnsplichtige het stuk grond waarop een cijns berustte of overleed hij, dan werd de naam van de nieuwe eigenaar boven die van de oude ingeschreven. De oude naam werd dan doorgestreept.

Als een cijnsplichtig perceel werd gesplitst, werd de oude naam ook doorgestreept en daar boven werden de twee nieuwe namen geschreven.Door de vele mutaties was het niet altijd mogelijk de nieuwe naam erboven te schrijven. We treffen deze vaak naast de oude naam aan of in de marge. Als gevolg van deze werkwijze bij het inschrijven van het cijnsregister is het belangrijk om een cijnsregister van beneden naar boven te lezen. We weten dan wie de opeenvolgende cijnsplichtigen waren. Het dateren van de wijzigingen is vaak lastig, omdat deze nogal eens zijn ingeschreven zonder dat een datum is vermeld. Soms vinden we alleen in het begin van een cijnsregister een aanwijzing over het jaar waarin men het heeft aangelegd. Een cijnsregister kan vervolgens wel een halve eeuw zijn bijgehouden voordat het werd vernieuwd. In andere gevallen hebben we meer geluk en wordt de datum van de overdracht van het cijnsgoed gegeven.

De oudere cijnsregisters zijn vaak in het Latijn zijn geschreven, pas vanaf de zeventiende eeuw zijn ze Nederlandstalig.

Beschikbaarheid van cijnsregisters

Van oorsprong waren veel cijnzen in de Meierij van Noord-Brabant in het bezit van de hertogen van Brabant. De administratie van de hertogelijke domeinen werd gevoerd door rentmeesters en is bewaard in het archief van de Rekenkamer berustend op het Algemeen Rijksarchief te Brussel. Het BHIC, locatie Den Bosch, en enkele gemeente- en streekarchieven beschikken over microfiches van de cijnsregisters uit het archief van de Brusselse Rekenkamer. Na de confiscatie tussen 1629 en 1648 door de Staten-Generaal van het goederenbezit van de hertog in de Meierij, vormden de cijnzen een belangrijke bron van inkomsten voor de generaliteit. De geregistreerde cijnzen zijn dan terug te vinden in het archief van de Raad en rentmeester-generaal der domeinen van Stad en Meierij van ‘s Hertogenbosch.

Daarnaast waren cijnsrechten ook in het bezit van leenmannen van de hertog van Brabant, bijvoorbeeld de heren van Helmond, Asten, Boxtel en Oirschot, de graven/prinsen van Oranje-Nassau, de markiezen van Bergen op Zoom en de vrije heren zoals die van Gemert, Megen en Ravenstein. De door deze personen gevormde archieven kunnen dus ook cijnsregisters bevatten. Zo bevinden zich in het huisarchief Helmond, dat op het gemeentearchief aldaar bewaard wordt, diverse cijnsregisters. De heer van Helmond had in 1314 de cijnsrechten verkregen van hertog Jan III van Brabant. Naast de cijnzen van de stad Helmond inde hij cijnzen van zeventien Peeldorpen. Veel heerlijkheidsarchieven zoals die van Asten, Berlicum, Boxtel, Geldrop, Oijen en van het graafschap Megen worden op het Brabants Historisch Informatiecentrum bewaard. De administratie van de cijnzen van Huis van Oranje-Nassau is te raadplegen op het Nationaal Archief te Den Haag, in het archief van de Nassause Domeinraad. Op het gemeentearchief Bergen op Zoom zijn de cijnsregisters in te zien van de markiezen van Bergen op Zoom.

Cijnsregisters worden ook bewaard in de archieven van de Commissie van Breda en de rentmeesters van Prins Frederik en hun opvolgers. De genoemde archieven kun je raadplegen bij het BHIC, locatie Den Bosch.

Kloosters en abdijen bezaten ook cijnsrechten. Hun administratie is vaak ondergebracht in archievenbewaarplaatsen in binnen- en buitenland. Voorbeelden hiervan zijn de abdijen van Berne, Echternach, Thorn en Tongerlo.

Meer weten: Y.J.A. Welings, C.J.M. van der Heijden, J.G.M. Sanders, Hoenen en Kapoenen. Gids van cijnsregisters betreffende Noord-Brabant 14de-20ste eeuw

iKeurmede – Koermeien

Met keurmede (ook: churmedechurmudtkeurmeudekeurmoed) wordt bedoeld het beste roerend goed (in oude akten ook gereed goed genoemd) dat zich op een laatgoed of cijnsgoed bevindt.

De keurmede was een oud gebruik dat deel uitmaakte van de relatie tussen lijfeigenen of horigen en hun heer, meestal in de hoedanigheid van eigenaar van een laathof. Laatgoederen en cijnsgoederen stonden altijd geregisteerd op naam. Men noemt dit ook wel de stam. Indien de stamhouder overleed, moest een nieuwe worden gekozen. Bij deze gelegenheid moest vanwege het stamgoed gewoonlijk dubbele cijns worden betaald maar bovendien mocht de eigenaar van de laathof vaak een stuk roerend goed uitkiezen: de keurmede. Woorden als “uitverkoren”, “voorkeur” en “willekeur” kennen nog steeds “keur” in de betekenis van kiezen en keuze. Een derde vorm van dit soort overdrachts- of verervingsbelasting bestond uit de zogenaamde twaalfde penning.

De keurmede wordt in oude akten ook wel omschreven als een vorm van heergewaad. Volgens het cijnsregister van kasteel Nieuwenbroeck te Beesel bestond dit heergewaad in 1603 en 1643 uit de jaaropbrengst (“jaerschaer”) van huis, hof, boomgaard en landerijen en bovendien, “het beste pandt, dat opt selve goed bevonden is worden”.

De keurmedigheid rustte gewoonlijk op bepaalde percelen. De last van keurmede wijst er daarmee meestal op dat deze landerijen eerder tot een laathof behoorden. Het aantal keurmeden (en dus ook keurmedige goederen) was vaak beperkt. Bronnen uit de 14e eeuw noemen aantallen van 10, 16 of hoogstens 25 keurmeden in één hand. Vooral nadat de invloed van laathoven in de late middeleeuwen steeds verder afnam, zien we ook steeds vaker dat percelen weliswaar keurmedig waren maar dat de daaraan verbonden plichten niet langer werden nagekomen. In de loop van de 18e eeuw werd de keurmedigheid dan ook steeds meer een dode letter. Toch vermeldt een akte uit 1740 nog landerijen die laat  en keurmedig waren aan het adellijk kasteel Hillenraad en dientengevolge belast waren met jaarlijks 2 kop haver, ieder vierde jaar 10½ ei en de 12e penning zoals van keurmedige goederen verschuldigd. We zien daarnaast ook dat de keurmede in natura al tenminste vanaf de 15e eeuw werd vervangen door of afgekocht met een geldbedrag (Swalmen, 1468).

[bewerken]

pachtcontracten: keurhamel en keurlam

Het kiezen op deze manier kwam ook op andere plaatsen en momenten voor. Zo bevatten pachtcontracten vaak clausules waardoor de verpachter het eerste recht van keuze had. Het klooster Maria Weide te Venlobijvoorbeeld bepaalde in 1644 dat de broeders een ongeschoren keurhamel en een keurlam ontvingen van de Klerkenhof te Beesel voordat de schapen geschoren werden. In een ander pachtcontract van hetzelfde klooster lezen we: “Item alle beesten als peerden, koeijen, kalveren, verckens, schapen ende bien sullen half ende half sijn, ende als men die beesten deylen sal, soo sal den halfman die setten ende het convent daer van den keur hebben” (Swalmen, 1654).

Categorie: Genwiki Genealogisch woordenboek